ชุมชนคนทำเว็บ

Social Networking กระแสใหม่กับความเป็นไปในสังคมออนไลน์

ในยุคที่อินเตอร์เน็ตเติมโตและมีผู้ใช้เพิ่มมากขึ้นทุกๆ วัน ทำให้เว็บไซต์ต่างๆ เกิดขึ้นมากมายเพื่อเอาใจผู้ใช้ที่มีความหลากหลาย โดยเฉพาะ Webware ประเภท Social Networking ซึ่งเป็นซอฟต์แวร์ที่ใช้งานบนอินเตอร์เน็ตเพื่อตอบสนองไลฟ์สไตล์ของคนยุคนี้ ที่ใช้เวลากับการใช้งานอินเตอร์เน็ตเพื่อตอบสนองไลฟ์สไตล์ของคนยุคนี้ ที่ให้เวลากับการใช้งานอินเทอร์เน็ตมากขึ้นจนเกิดเป็นสังคมออนไลน์ สำหรับเป็นแหล่งเผยแพร่ข้อมูลส่วนตัว บทความรูปภาพผลงาน พบปะ แสดงความคิดเห็น แลกเปลี่ยนประสบการณ์ หรือความสนใจร่วมกัน และกิจกรรมอื่นๆ รวมไปถึงเป็นแหล่งข้อมูลจำนวนมหาศาลที่ผู้ใช้สามารถช่วยกันสร้างเนื้อหาขึ้นได้ตามความสนใจของแต่ละบุคคล

จุดเริ่มต้น Social Networking
ข้อมูลจาก Wikipedia.org ได้กล่าวถึง Social Networking ว่ามีจุดเริ่มต้นจากเว็บ Classmates.com (1995) และเว็บ SixDegrees.com (1997) ซึ่งเป็นเว็บที่จำกัดการใช้งานเฉพาะนักเรียนที่เรียนในโคงเรียนเดียวกัน เพื่อสร้างประวัติ ข้อมูล ติดต่อสื่อสาร ส่งข้อความ และแลกเปลี่ยนข้อมูลที่สนใจร่วมกันระหว่างเพื่อนในลิสต์เท่านั้น ต่อมาเว็บ Epinions.com (1999) ก็เกิดขึ้นจากการพัฒนาของ Jonathan Bishop โดยได้เพิ่มในส่วนของการที่ผู้ใช้สามารถควบคุมเนื้อหาและติดต่อถึงกันได้ไม่เพียงแต่เพื่อนในลิสต์เท่านั้น นับได้ว่าเป็นจุดเริ่มต้นของ Social Networking ทั้งหลายที่ก่อกำเนิดต่อมา เช่น MySpace, Google และ Facebook เป็นต้น แต่ดูเหมือนว่า Facebook เป็นต้น แต่ดูเหมือนว่า Facebook จะมาแรงกว่าเพื่อนด้วยการเพิ่มแอพพลิเคชั่นต่างๆ มากมายในปี 2007 แม้แต่ Starbuck ก็ยังขอมีส่วนร่วมในการโฆษณา และทำการตลาดให้กับสินค้าด้วยการสร้าง Widget สำหรับผู้ใช้ Facebook ด้วยการส่งกาแฟเมนูต่างๆให้กับเพื่อนในเครือข่าย และยังเป็นพื้นที่ที่หลายแบรนด์ดังระดับโลกหมายปองจะขอเข้ามามีส่วนร่วม

เทคโนโลยีกับ Social Networking
จากจุดเริ่มต้นดังกล่าวประกอบกับเทคโนโลยี Web 2.0 ที่เป็นการรวมเทคโนโลยีและโปรแกรมต่างๆเข้าด้วยกันในการสร้างเว็บไซต์ เช่น AJAX สำหรับสร้าง Userinterface ที่สามารถใช้งานได้ง่ายและรวดเร็วยิ่งขึ้นบนเว็บ, Flash ที่เน้น Interactive สื่อสารระหว่างกัน, Blog ที่ผู้ใช้มีส่วนร่วมในการสร้างเนื้อหา, Feed ที่ช่วยในการติดตามข่าวสารข้อมูลความเคลื่อนไหลของเว็บไซต์ต่างๆ
เรียกได้ว่าเป็นยุคแห่ง Personal on Demand ที่ใครก็สามารถสร้างเนื้อหา ควบคุม กำหนดทิศทางได้ แม้แต่นิตยสาร Time ยังยกย่องให้คุณ (You) หรือคนเล่นเน็ตยุคเว็บ 2.0 เป็นบุคคลแห่งปี 2006 และด้วยความต้องการที่หลากหลายแยกย่อยรวมไปถึงใครต่อใครก็อยาก Share สิ่งต่างๆ ระหว่างกัน การเล็งเห็นช่องทางธุรกิจในการทำโฆษณาในเว็บ Social Networking ทำให้เว็บประเภทนี้เป็นที่สนใจและถูกจับตามองอย่างมาก

ประเภทของ Social Networking
ในความเป็นจริงแล้วยากที่จะแยกประเภท Social Networking อย่างชัดเจน เพราะแต่ละเว็บก็ต่างคิดค้นพัฒนาเพื่อเอาใจผู้ใช้กันอย่างต่อเนื่องอย่างไม่หยุดยั้งและยังมีฟังก์ชั่นมากมายแต่อาจมีจุดเด่นที่แตกต่างกันไปเพื่อเป็นจุดขายให้กับเว็บไซต์ ดังนี้
Publishing
บล็อกและเว็บ content เช่น Blogger, Wordpress, Bloggang, Exteen, TypePad เป็นต้น ซึ่งในแต่ละบล็อกก็มีการแยกย่อยเนื้อหาเป็นหมวดต่างๆ ตามความสนใจ เช่น Oknation.net บล็อกที่ให้ทุกคนเป็นนักข่าวได้ด้วยการเขียนบล็อกนำเสนอข่าวสารต่างๆ, Blognone.com นำเสนอข่าวสารแวดวงไอที, Keng.com บล็อกสำหรับผู้ที่สนใจการตลาด, Gotoknow.org บล็อกที่รวบรวมความรู้แขนงต่างๆ, Pzecret.net บล็อกแนะนำ Portable ที่น่าสนใจ เป็นต้น

Community
สร้างเครือข่ายเพื่อนเก่าและหาเพื่อนใหม่เพื่อส่งข้อความแลกเปลี่ยนความสนใจซึ่งกันและกัน เช่น Facebook เว็บยอดนิยมของผู้ใช้ทั่วโลกมีลูกเล่นต่างๆ มากมายเมนูใช้งานเป็นภาษาอังกฤษ, Hi5 เว็บยอดฮิตของคนไทย ใครไม่มี Hi5 อาจโดนล้อว่าตกยุค!, Myspace ซึ่งศิลปินส่วนใหญ่ใช้เป็นช่องทางในการติดต่อกับแฟนคลับและโปรโมทผลงาน, Clubpenguin สังคมออนไลน์สำหรับเด็ก, Qoolive เว็บ Social Networking สัญชาติไทย หรือเว็บเช่น Friendster, Bebo เป็นต้น

Media
เมื่อสื่อไม่ได้ถูกจำกัดอยู่แค่ ทีวี วิทยุ ที่มีคนสร้างให้คุณเท่านั้น ยุคนี้คุณเองก็เป็นเจ้าของสถานีได้ ตัวอย่างเว็บที่น่าสนใจที่นำเสนอวิดีโอ ภาพยนตร์ เพลง เช่น Youtube, Ustream.tv, Yahoo Video, Duocore.tv, Dailymotion, Thaitube.in.th, Veoh, Netflix, Imeem, Last.fm, Ijigg เป็นต้น

Games
เกมออนไลน์ที่คุณสามารถสร้างตัวแทนในโลกเสมือนจริงใช้ชีวิตอยู่ในโลกออนไลน์ติดต่อสื่อสาร ทำกิจกรรมต่างๆ ร่วมกันกับผู้อื่น เช่น SecondLife, World WarCraft, Audition, Gamegum, Ragnarok, Pangya เป็นต้น

Photo Management
เว็บฝากรูปออนไลน์ช่วยให้คุณจัดการภาพถ่ายจากกล้องดิจิตอล โดยไม่ต้องเปลืองพื้นที่อาร์ดดิสก์ในคอมพิวเตอร์ส่วนตัว และยังสามารถแชร์รูปภาพ หรือจะเปิดขายภาพเลยก็ได้ เช่น Photobucket, Flickr, Zooomr, Photoshop Express, Glowfoto, Shutterfly เป็นต้น

Business / Commerce
Social Networking เพื่อธุรกิจซื้อ-ขาย ประมูลสินค้าออนไลน์ เช่น Amazon, eBay, Officelive, PayPal, Linkedin, Pramool, Tarad เป็นต้น

Data / Knowledge
แหล่งข้อมูลความรู้ เช่น Wikipedia, Answers, Zickr, Tag.in.th, Del.icio.us, Digg, Bittorrent, Google Earth เป็นต้น

Review Social Networking
www.flickr.com
สำหรับผู้ที่ชื่นชอบการถ่ายภาพสามารถนำไฟล์ภาพที่คุณถ่ายมาฝากไว้ที่เว็บไซต์นี้ เพื่อแชร์รูปภาพ และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเพื่อนได้ทั่วโลก รวมทั้งทำกิจกรรมต่างๆ เกี่ยวกับภาพถ่ายร่วมกัน
www.zooomr.com
อีกหนึ่งเว็บไซต์สำหรับการจัดการภาพถ่าย การันตีคุณภาพด้วยสื่อหลากหลายแขนง ฝากภาพได้ไม่จำกัดแชร์ภาพผ่านเว็บไซต์ แลกเปลี่ยนความคิดเห็นพร้อมทั้งบอกรายละเอียดข้อมูลของกล้องที่ถ่ายภาพนั้นๆ ทั้งยังเป็นช่องทางในการติดต่อซื้อขายภาพอีกด้วย
www.broadcaster.com
สร้างเว็บไซต์ส่วนตัว โพสต์รูปภาพ วิดีโอ พูดคุยผ่านเว็บแคม ส่งวิดีโอเมล์ รวบรวมวิดีโอประเภทต่างๆไว้มากกมาย
www.ustream.tv
เว็บที่มีวิดีโอให้ดูมากมายคล้าย YouTube คุณสามารถสร้างสถานีส่วนตัวเพื่อถ่ายทอดสดสิ่งที่คุณต้องการผ่านเว็บไซต์ หรือจะดูรายการสดสถานีของเพื่อนร่วมเครือข่ายในเรื่องที่สนใจก็ได้
www.imeem.com
แหล่งรวมผู้ที่ชื่นชอบเสียงเพลง อัพโหลดเพลงที่คุณชื่นชอบ เพื่อสร้าง List เพลงส่วนตัวสำหรับฟังออนไลน์ หรือแลกเปลี่ยนกับเพื่อนในเครือข่าย สามารถนำโค้ดเพลงที่เราชื่นชอบไปใส่ไว้ในบล็อก hi5 หรือ Social Networking อื่นๆ ที่ต้องการได้ นอกจากนี้ยังอัพโหลดรูปภาพ วีดีโอ เขียนบล็อกได้
www.last.fm
ชุมชนออนไลน์สำหรับผู้หลงไหลเสียงเพลงแหล่งรวมผลงานเพลงของศิลปินต่างๆ ทั่วโลกหลากหลายแนวเพลง มีมิวสิควิดีโอเพลงให้ฟังมากมาย แนะนำเพลงของศิลปินคนโปรดที่ชื่นชอบ คอมเม้นต์ให้กำลังใจศิลปิน สร้างสถานีเพลงส่วนตัวทั้งยังเป็น widget ใน Facebook application อีกด้วย
www.buzznet.com
แหล่งโพสต์รูปภาพ บทความ วิดีโอ ภาพยนตร์ ข้อมูลศิลปินและคนดังที่แต่ละบุคคลสนใจเพื่อแลกเปลี่ยนและทำความรู้จักกับเพื่อนที่สนใจคล้ายๆ กัน แหล่งรวบรวมเพลงตารางทัวร์ของศิลปินต่างๆ เป็นเว็บที่ได้รับความนิยมจากวัยรุ่นต่างประเทศเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะผู้หลงไหลวัฒนธรรมป๊อป (Pop-culture)
www.linkedin.com
เว็บไซต์เพื่อธุรกิจ เป็นแหล่งเผยแพร่ประวัติ ผลงาน resume ของตนเองเพื่อหางานและสร้างเครือข่ายกับเพื่อนร่วมงาน เจ้านาย สำหรับเจ้าของกิจการก็สามารถหาผู้เข้าร่วมทำงานจากเว็บไซต์นี้ รวมทั้งตั้งคำถามกับผู้เชี่ยวชาญในเรื่องที่สนใจได้
www.bangkokspace.com
Social Networking สัญชาติไทย เปิดให้สร้างเว็บไซต์ส่วนตัว เว็บกลุ่ม เว็บชมรม ติดต่อแลกเปลี่ยนข้อมูลความสนใจต่างๆ ร่วมกัน
www.myfri3nd.com
Social Networking สัญชาติไทยอีกหนึ่งเว็บ มีเมนูเป็นภาษาไทย พร้อมคู่มือการใช้งานต่างๆ เพื่อสร้างเว็บส่วนตัวอัลบั้มภาพออนไลน์ สร้างบล็อก กลุ่มเพื่อน คล้ายกับ Hi5
www.zickr.com
สำหรับใครที่ต้องการอัพเดทข้อมูล ข่าวสาร ความเคลื่อนไหว ความเป็นไปของสิ่งต่างๆ หรือแม้แต่หาข้อมูลเว็บไซต์ที่มีอยู่มากมายทั่วโลกแล้วไม่รู้จะไปติดตามได้ที่ไหนสามารถติดตามได้จากเว็บนี้โดยจะมีเหล่าซิกเกอร์ทั้งหลายช่วยกันโพสต์ข้อความ เรื่องราวที่น่าสนใจ ซึ่งคุณก็สามารถร่วมโพสต์ โหวตให้คะแนน หรือคอมเมนต์บทความที่น่าสนใจ เพื่อเป็นไกด์ให้กับเพื่อนร่วมเครือข่ายได้

นอกจากนี้ยังมีเว็บ Social Networking อื่นๆอีกมากมายที่น่าสนใจให้เพื่อนๆได้ลองเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของสังคมออนไลน์เหล่านี้ สำหรับเป็นทางเลือกตามความต้องการที่แตกต่างกันไป เพื่อนๆสามารถเข้าไปดูรายชื่อได้ที่ http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_social_networking_websites
ปัจจุบันมีผู้นิยมสมัครสมาชิกกับเว็บ Social Networking ต่างๆมากมาย จนบางครั้งยากจะควบคุม ดังที่ปรากฏเป็นข่าวว่าพบการหลอกลวง หรือใช้ไปทางที่เสื่อมเสียไม่เหมาะสม โดยเฉพาะกับเยาวชนที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ ขาดวิฒิภาวะในการตัดสินใจเรื่องต่างๆ หลายฝ่ายควรจะช่วยกันดูแล ไม่ว่าจะเป็น Webmaster เจ้าของเว็บไซต์ ด้วยการจัดเรต จัดกลุ่ม (Group) กำหนดอายุผู้ใช้ที่ชัดเจน กำหนดกฎเกณฑ์การใช้งานร่วมกัน หรือผู้ปกครองที่ต้องคอยสอดส่องดูแลพฤติกรรมการใช้อินเทอร์เน็ตของบุตคหลาน ซึ่งอาจติดตั้งโปรแกรมป้องกันการใช้งานเว็บที่ไม่เหมาะสมหรือแนะนำให้บุตรหลานเป็นสมาชิกกับเว็บสำหรับเด็กโดยเฉพาะ รวมไปถึงผู้ใช้เองที่ต้องช่วยกันดูแลพื้นที่ชุมชนออนไลน์แห่งนี้ให้อยู่ในครรลองครองธรรมและคงเป็นแหล่งแลกเปลี่ยนความรู้และข้อมูลจำนวนมหาศาลเพื่อประโยชน์ร่วมกันของทุกๆ คนต่อไป

ที่มา : ธิติมา ทองทับ : นิตยสาร D PLUS